Printervriendelijke versieSend to friend

Mobiliteitsmanagement

Per dag leggen alle Vlamingen samen maar liefst 200 miljoen kilometer af. Meer dan 60% van onze verplaatsingen gebeurt met de wagen. Onze huidig verplaatsingsgedrag geeft vaak aanleiding tot ongevallen en draagt bij tot files en allerlei vormen van milieuvervuiling. De maatschappelijke kosten daarvan blijven stijgen, terwijl de verkeersleefbaarheid daalt.
De auto mag in een aantal gevallen dan wel het beste vervoermiddel zijn, doch het gebruik ervan is eerder een ingebakken gewoonte dan wel een rationele overweging. Veel van onze verplaatsingen zijn immers binnen een straal van 5km en veel bestemmingen liggen op locaties die makkelijk bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. In die gevallen is de fiets, de bus of trein misschien een beter keuze, niet alleen vanuit mobiliteitsstandpunt, ook financieel.

Mobiliteitsmanagement is het organiseren van slim reizen. Reizigers worden geprikkeld alternatieven te gebruiken als fiets, openbaar vervoer, gebruik van P+R, of telewerken. Noden en behoeften van mensen die zich verplaatsen staan centraal, en het draait om oplossingen op maat. Overheden, werkgevers, publiekstrekkers en aanbieders van mobiliteitsdiensten organiseren samen de voorwaarden waarbinnen reizigers slimme keuzes kunnen maken.

Mobiliteitsmanagement bij ondernemingen of bedrijfsvervoerplannen hebben als doel de verplaatsingen die met het werk te maken hebben, beter te organiseren. Het gaat hier zowel over de woon-werkverplaatsingen van de werknemers als over de behoeften aan mobiliteit van het bedrijf zelf (zakelijke verplaatsingen). Binnen bedrijven hanteren ook wel eens de term 'mobility policy'.

Het verduurzamen van mobiliteit is dus een thema dat op veel belangstelling kan rekenen. Het begrip 'duurzame mobiliteit' kan worden omschreven aan de hand van deze drie vereisten:

  • Een duurzaam mobiliteitssysteem laat personen, bedrijven en de maatschappij toe om zich te verplaatsen en te ontwikkelen. Op een manier die het milieu en de gezondheid van de huidige en toekomstige generaties niet schaadt.
  • Een duurzaam mobiliteitssysteem is betaalbaar en werkt eerlijk en efficiënt. Er is keuze tussen verschillende transportmiddelen. Het systeem moet economische en regionale ontwikkeling kunnen ondersteunen.
  • Een duurzaam mobiliteitssysteem beperkt de gevolgen voor het milieu en de omgeving (uitstoot van CO2 en andere schadelijke stoffen, lawaai, gebruik van niet-hernieuwbare brandstoffen,...) tot een minimum.

Bedrijfsvervoerplan

De planmatige aanpak van duurzame mobiliteit door bedrijven en overheden gebeurt onder de vlag van mobiliteitsmanagement. Via een bedrijfsvervoerplan ('duurzaam' mobiliteitsplan) kan een onderneming het woon-werk- en zakelijk verkeer efficiënter te organiseren, rekening houdend met zowel zakelijke als maatschappelijke belangen (vlot en veilig verkeer, bescherming van het milieu, energiebesparing). Dit gebeurt via het promoten van alternatieven voor het autoverkeer of het voorkomen van autoverplaatsingen.

Om mobiliteitsmanagement te laten slagen is een goede voorbereiding en communicatie onontbeerlijk. Een uitgebreid bedrijfsvervoersplan is niet altijd noodzakelijk. De problematiek kan ook eenvoudig benaderd worden door middel van een zogenaamde quick-scan. Dit omvat enerzijds een bereikbaarheidsprofiel van de site en anders een spreidingskaart en het huidige mobiliteitsprofiel van de werknemers. Op basis van deze kaarten kan men met wat gezond verstand al ver geraken en efficiënte maatregelen detecteren. Opdat maatregelen in praktijk ook effectief zouden blijken, is het informeren en sensibiliseren van de pendelaars evenwel van groot belang. Ook voorafgaand overleg tussen werkgevers en werknemers biedt daarbij een belangrijke meerwaarde.

Bekende maatregelen zijn de organisatie van telewerk of collectief vervoer, het aanmoedigen van carpooling en woon-werkverplaatsingen met openbaar vervoer, de fiets of te voet. Al deze maatregelen komen niet alleen ten goede aan onze mobiliteit en het leefmilieu, maar zijn tevens fiscaal voordelig voor zowel werkgever als werknemer.

Voorbeelden uit de bedrijfswereld zijn inmiddels niet zeldzaam meer, denken we maar aan Colruyt, het provinciebestuur Limburg, VAB, Alcatel, de Antwerpse Zoo, KBC, Ecover, Ford, Janssen Pharmaceutica, de stad Gent, Dexia, enz.

Alcatel-Lucent in Antwerpen verhuisde van een slecht bereikbare site naar een openbaar vervoerlocatie en slaagde erin het autogebruik te verminderen met 25%. Ford in Genk heeft maar 42% aan autosolisten dankzij een succesvol bedrijfsbusnetwerk en het succes van carpooling. Janssen Pharmaceutica kent dan weer een uitzonderlijk aantal fietsers onder het personeel dankzij een vooruitstrevend fietsbeleid.

Mobiliteitsmanagement is zeker geen exclusief goed voor grote productiebedrijven. Het kan evenzeer succesvol zijn in dienstverlenende organisaties zoals ziekenhuizen of zelfs kleinere KMO’s. Dat laatste werd nogmaals bewezen door het Grafische bedrijf Vanden Broele uit Brugge die in 2006 de Prijs Mobiele Onderneming (nu Business Mobility Awards) in de wacht sleepte. In 2008 was gelukkige de vzw VOC Opstap.

De sleutel tot een succesvol mobiliteitsmanagement is vooral het aanbieden van realistische alternatieven op maat van het bedrijf. Het is immers weinig zinvol om bijvoorbeeld de bus of de trein te promoten als er geen halteplaatsen zijn in de omgeving. Evenmin is het zinvol fietsen te promoten als het personeel op verre afstand van het werk woont.
Op deze site vind je nog andere goede voorbeelden, maatregelen en tips voor de praktische invulling daarvan.

Binnen dit thema gaan we in op concrete goede praktijkvoorbeelden die een inspiratie kunnen zijn voor vlootbeheerders en mobiliteitsverantwoordelijken.

Pendelfonds

Het Pendelfonds subsidieert projecten die een duurzaam woon-werkverkeer bevorderen. Projecten die het aantal autoverplaatsingen voor woon-werkverkeer willen verminderen kunnen in aanmerking komen voor een tegemoetkoming uit het fonds. Bedrijven of bedrijvengroepen of andere private instellingen, maar ook lokale of provinciale overheden of andere publieke instellingen in samenwerking met een private partner kunnen subsidies aanvragen.

Het bedrag van de subsidie is gebaseerd op de duur van het project, met een maximumduur van vier jaar. De subsidie bedraagt maximaal de helft van de kosten die aan de projectuitvoering verbonden zijn. Projecten kunnen ingediend worden bij het Provinciaal MobiliteitsPunt.
Recent is de 5de oproep gelanceerd. Subsidieaanvragen in het kader van deze oproep kunnen tot 31 december 2009 ingediend worden.

Meer informatie op: http://www.mobielvlaanderen.be/pendelfonds of in bijgevoegde folder (zie onderaan of via deze link)


Provinciale mobiliteitspunten

In elke provincie staan Provinciale Mobiliteitspunten ter beschikking van bedrijven, bedrijvenzones en organisaties die te maken hebben met problemen van woon-werkverkeer of die het woon-werkverkeer van of naar hun bedrijfslocatie op een meer duurzamere manier willen organiseren. De Provinciale Mobiliteitspunten initiëren en faciliteren potentiële projecten. Daarnaast spelen ze een begeleidende rol bij de coördinatie, de uitwerking, de uitvoering en de evaluatie van de projecten.

De Provinciale Mobiliteitspunten zijn het resultaat van een samenwerking tussen de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn, de provincies en het Vlaams Gewest.

In het kader van het Pendelfonds kunt u een beroep doen op de ondersteuning door een Provinciaal Mobiliteitspunt. Dat zal de samenstelling van het dossier vergemakkelijken. U kunt met al uw inhoudelijke vragen over uw project ook bij hen terecht. U vindt hieronder de contactgegevens per provincie. De vermelde contactpersonen werken voor de ondersteuning van de dossiers intensief samen met de diensten van De Lijn.

  • Antwerpen : Provinciaal Mobiliteitspunt Antwerpen - Slimweg

Kaatje De Koninck en Staf Aerts
Koningin Elisabethlei 22
2018 ANTWERPEN
tel. (03) 240 51 30 - (03) 240 59 60
kaatje.dekoninck@admin.provant.be
staf.aerts@admin.provant.be

  • Oost-Vlaanderen : Provinciaal Mobiliteitspunt Oost-Vlaanderen

Tinneke De Caluwe
p/a Provincie Oost-Vlaanderen
Woodrow Wilsonplein 2
9000 GENT
tel. (09) 267 78 28
tinneke.de.caluwe@oost-vlaanderen.be

  • Vlaams-Brabant : Provinciaal Mobiliteitspunt Vlaams-Brabant

Hans Floré
Provincieplein 1
3010 LEUVEN
tel. (016) 26 75 44
hans.flore@vlaamsbrabant.be

  • West-Vlaanderen : Provinciaal Mobiliteitspunt West-Vlaanderen

Katrien Vancraeynest
Abdijbekestraat 9
8200 BRUGGE
tel. (050) 40 35 09
katrien.vancraeynest@west-vlaanderen.be

  • Limburg : Provinciaal Mobiliteitspunt Limburg

Johny Vanhove en Caroline Krimpenfort
Universiteitslaan 1
3500 HASSELT
tel. (011) 23 83 83
jvanhove@limburg.be
ckrimpenfort@limburg.be

Bijlagen