In navolging van Nederland vond ook in Vlaanderen een PIEK-proefproject plaats. In samenwerking met Colruyt en Delhaize liep er gedurende een aantal maanden in negen steden een proefproject voor stille en duurzame leveringen bij zestien supermarktvestigingen. De leveringen gebeurden in de vroege ochtend en in de late avond met speciaal geluidsarm en duurzaam materiaal. Uit de resultaten blijkt dat er een verhoging van de verkeersveiligheid is, een lager brandstofverbruik en een daling van de uitstoot van schadelijke stoffen.

Vlaams minister Hilde Crevits lanceerde in juni 2010, samen met VVSG, Comeos (de federatie voor de handel en diensten), Colruyt en Delhaize een proefproject om de belevering van winkels in stedelijke centra duurzamer te maken. De vermindering van geluid, uitstoot van schadelijke stoffen, files en (dodehoek-) ongevallen vormden de centrale doelstelling.

Aan het PIEK-pilootproject werkten Antwerpen, Brasschaat, Geel, Gent, Hasselt, Kortrijk, Ninove, Vilvoorde en Leuven alsook zestien winkels in deze steden van de twee distributeurs mee. De opdrachtgever van het pilootproject was de Vlaamse overheid, die ondersteund werd door het Steunpunt Goederenstromen van de Universiteit Antwerpen en een extern onderzoeksbureau. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en COMEOS speelden een faciliterende rol.

Aandacht voor goede communicatie
In de voorbereidende fase ging er aandacht naar een goede communicatie over het project met de betrokken steden en gemeenten. Via buurtvergaderingen en informatiefolders werden ook de buurtbewoners geïnformeerd.

Bij de distributeurs ging er veel aandacht naar de technische aanpassingen van materieel en infrastructuur. Zo kregen de opleggers van de vrachtwagens extra bekleding en geluidsdempende vloeren, werden de laadkleppen aangepast en werd het achteruitrijsignaal aangepast. Om het geluid bij het laad- en losmaterieel te verminderen werden de transpaletten en metalen karren aangepast en ook de de los- en laadplaats werd aangepakt om geluidshinder te beperken.

Bedrijfseconomische en maatschappelijke voordelen
Het PIEK-pilootproject leverde duidelijke voordelen op voor alle betrokken partijen.Door de omwonenden werden de inspanningen van het proefproject alvast positief onthaald. Ook was er minder interferentie met de zwakkere weggebruikers op de parking met het manoeuvreren.

Een belangrijke winst werd er ook geboekt op milieuvlak. Zo daalde de CO2-uitstoot met een gewone dieseltruck met 12,6kg /100 km. Bij de inzet van de CNG-vrachtwagen werden er nog hogere reducties bekomen, zelfs in vergelijking met Euro 6-trucks. Zo werd er nog 30 % minder NOx uitgestoten en 38% minder fijn stof.

Niet alleen de omwonenden en de omgeving hadden baat bij het project, maar ook de transportkost lag lager. Zo bespaarde men met de dieseltruck 4,8l/100 km (-13%), welke neerkomt op een besparing van €900 per dag of €282.000 per jaar. De CNG-vrachtwagen verbruikte 40% minder aan brandstof(equivalent) in de spits met een dieseltruck en 30% in de spits.

Ook het leveren zelf ging sneller. Zo ging de gemiddelde snelheid van 50,1 km/u omhoog naar 61 km/u in de ochtend- en 67,7 km/u in de avondrand. Hierdoor moesten er minder manuren worden voorzien en ook minder vrachtwagens worden ingezet.

De betrokken chauffeurs gaven ook aan minder stress te hebben en positief te staan tegenover rijden in de vroege ochtend en de late avond: ”Onze job als chauffeur wordt er door de huidige mobiliteitssituatie niet eenvoudiger op, integendeel. En dit brengt ook de nodige stress met zich mee. Het PIEK-pilootproject opent duidelijk perspectieven voor de toekomst. Het is een win-win situatie voor iedereen. Voor ons creëert het betere en veiligere werkomstandigheden en tegelijkertijd wordt het verkeer ontlast tijdens de ochtend- en avondspits,” getuigt een chauffeur die betrokken was in het pilootproject.

Voor het bedrijf zorgt het leveren buiten de openingsuren ook voor efficiëntere leveringen omdat het personeel kan worden ingezet om de goederen te ontvangen en weg te zetten in het magazijn. Bovendien zijn de leveringen beter verspreid doordat ze niet allemaal overdag gebeuren. Het bedrijf kan tenslotte van een beter imago geniete doordat de overlast op de weg en de onmiddellijke omgeving bij het leveren niet wordt gehinderd.

Te weinig aandacht in het verleden
Het PIEK-project was een stap vooruit in de dialoog tussen de betrokken distributeurs en de lokale overheden. In het verleden kreeg dit weinig tot geen aandacht. 

Sabine Van Dooren, voorzitster Raad van Bestuur VVSG, Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten vzw: “De toegenomen verwevenheid van functies in de versterkt de uitdagingen op het vlak van stedelijke distributie. Zonder deze problematiek te verengen tot de winkelbevoorrading, kunnen we heel wat leren uit het PIEK-pilootproject. Het project toont immers aan dat een slimmere belevering naar, in en vanuit de stad, mogelijk is mits een doorgedreven samenwerking tussen alle betrokken partijen. Stadsbesturen spelen hierbij een centrale rol. Zij kunnen met dergelijke initiatieven beter het evenwicht bewaken tussen de leefbaarheid voor de inwoners en de economische leefbaarheid van de stad.”

Een eerste stap
Delhaize en Colruyt zijn het er unaniem over eens: “Dit PIEK-pilootproject is een eerste stap in de goede richting wat betreft de leveringssituatie tijdens de ochtend- en avondspits. We ijveren ervoor om de transportactiviteiten zoveel mogelijk te spreiden om op die manier de impact op de mobiliteit, milieu, leefbaarheid en verkeersveiligheid verder te verlagen. Onze chauffeurs ervaren minder stress en de omwonenden van winkels in het proefproject reageren positief. Iedereen is dus gebaat met een uitbreiding van het PIEK-pilootproject”, aldus Mark Verleye, Senior Vice-President Logistics, Procurement and Quality Delhaize en Luc Rogge, directeur-generaal Colruyt, OKay, Bio-Planet.

PIEK2: vervolgproject met meer deelnemers

Naast de maatschappelijke en bedrijfseconomische voordelen kwamen uit het evaluatierapport ook verschillende aanbevelingen, onder meer met betrekking tot het geluid. Tijdens het proefproject kwamen er geen meldingen over geluidsoverlast binnen, toch is dit een aandachtspunt.
Gezien de voordelen op vlak van mobiliteit, verkeersveiligheid en milieu zal op korte termijn een PIEK 2-vervolgproject worden opgestart. De aanbevelingen van het PIEK-project zullen dan ook in het vervolgtraject nader worden bekeken.

Het PIEK 2-vervolgproject vormt een verbreding van het PIEK-pilootproject. Er worden bijkomende bedrijven uit de distributie- en transportsector bij betrokken. Daarnaast komt er eveneens een nieuwe, open oproep om alle steden en gemeenten de kans te geven mee te stappen in PIEK 2.

Ter ondersteuning van de lokale overheden wordt een draaiboek voor PIEK-leveringen opgesteld. Daarenboven komt er een typedocument waarin de afspraken worden vastgelegd tussen bedrijven en lokale overheden die aan het PIEK-verhaal willen deelnemen. De verdere concretisering van PIEK 2 gebeurt in overleg met alle partners van PIEK 1.

Vlaams minister Hilde Crevits: “Het PIEK-project toont aan dat het mogelijk is om in de stedelijke centra de verkeersveiligheid te verbeteren, de files terug te dringen, de emissies te verminderen… door de distributie te optimaliseren. Het PIEK-project betekent een stap voorwaarts om onze stedelijke centra duurzamer te maken. We zullen via Flanders Logistics werk maken van een vervolgtraject via het PIEK 2-project. De intentieverklaring die vandaag door Comeos, Transport en Logistiek Vlaanderen, Febetra, VVSG en de Vlaamse overheid wordt ondertekend geeft uitdrukking aan het gezamenlijk engagement om verder werk te maken van stillere leveringen en een duurzame stedelijke distributie in Vlaanderen.” 

Het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) zag twee jaar geleden ook al potentie voor dal- en nachtvervoer.

De presentatie van de resultaten van het PIEK-project alsook het eindrapport vindt u op www.flanderslogistics.be/piek

(Bron: Kabinet Crevits, eerdere berichtgeving)