Met een carpoolpercentage van rond 30 procent behoort de vestiging van Nike in Laakdal tot één van de 'best practices' op het gebied van duurzame mobiliteit.

Nike’s Europees Logistiek Centrum (ELC) in Laakdal werd officieel geopend in september 1994. In het begin verdeelde het enkel sportkledij, maar het jaar erop begon het ook met het verdelen van sportschoenen naar elke Nike groothandel–klant en Nike-winkels in Europa. Sindsdien is de site verdubbeld in omvang.

Om de klanten op de beste manier te bedienen, maken de Nike-medewerkers gebruik van een brede waaier aan geavanceerde technologieën om de goederen te ontvangen, verwerken en versturen.
De locatie van het Nike ELC, langs het Albertkanaal in Laakdal, maakt het mogelijk om 96% van de goederen te importeren per schip en ze af te leveren in de gebouwen langs het kanaal. Ook voor de afvoer wordt er zoveel mogelijk naar gestreefd om de trein naar Italië, Griekenland of Turkije te gebruiken.

Niet alleen op het vlak van het goederenvervoer, maar ook voor de dagelijkse verplaatsingen van alle medewerkers wordt er een grote inspanning geleverd. Nike ELC stelt meer dan 1.500 mensen te werk, die op de piekmomenten worden bijgestaaan door nog eens 850 tijdelijke medewerkers.

De ligging van het Nike ELC tussen het Albertkanaal en de E313 maakt dat er geen optimale ontsluiting is met het openbaar vervoer. Bovendien werkt het personeel in shiften en wordt er veel gewerkt met jobstudenten en tijdelijke werknemers om pieken in de distributie op te vangen.
 
Tijdswinst belangrijkste reden
“Doordat de werknemers voornamelijk zijn aangewezen op de auto, wordt er geprobeerd om zoveel mogelijk werknemers te laten carpoolen” zegt mobiliteitscoördinator Lien Baron.“ Vaak werken binnen het bedrijf leden van hetzelfde gezin. Bij de aanwerving kijkt onze personeelsdienst naar de mogelijkheden om samen van en naar het werk te rijden. Ook helpen we hen bij de inschrijving op Carpoolplaza, het initiatief van Taxistop.”

Op de vraag welke nu net de grootste succesfactor is, komt de tijdswinst voor de medewerkers die eerder van de parking kunnen rijden naar voor. Medewerkers die regelmatig carpoolen kunnen maandelijks een carpoolpas winnen waardoor ze net voor het gebouw mogen parkeren en zo meteen buiten kunnen rijden. Andere werknemers moeten eerst enkele minuten naar hun wagen stappen en staan dan al vaak een twintigtal minuten aan te schuiven eer ze naar buiten kunnen rijden.

Automatisch registratiesysteem
Doordat er vele honderden werknemers carpoolen, betekent dit een hele administratie. “We werken met een automatisch registratiesysteem” vertelt Leen Belmans van de personeelsadministratie.“Bij de registratie met de personeelskaart aan de prikklok, hebben we een extra functie toegevoegd. Zo kunnen de medewerkers op een knop drukken die automatisch een code genereert naar de personeelsadministratie toe, zodat deze weet dat de werknemer heeft gecarpoold. Ook voor de fietsvergoeding werken we met dit systeem. Af en toe wordt door de bewakingsagenten controle gedaan op de parking rond het carpoolen”.

Grijze zone
Ondanks dit technologisch eenvoudig en handig systeem, heeft het bedrijf het gevoel dat er nog weinig wettelijke omkadering is voor dergelijke technologische registratiesystemen. In haar zoektocht naar een registratiesysteem vond Nike immers weinig ondersteuning in de huidige wetgeving waardoor we vaak in een grijze zone terechtkomen. 

”We gebruiken dit systeem al verschillende jaren en ook andere bedrijven hebben gelijkaardige initiatieven genomen. Ook zij hebben het gevoel dat dit initiatief zich ietofwat in een grijze zone bevindt, want echte concrete regelgeving hierover bestaat er (nog) niet”.
 
Met de fiets
Het is niet evident om het Nike ELC op een veilige manier te voet of met de fiets te bereiken. Toch zijn er een aantal medewerkers die hun woon-werkverplaatsingen maken met de fiets: “De medewerkers vanuit het oosten (Ham) maken voornamelijk gebruik van de jaagpaden langs het Albertkanaal. Met de aanleg van een oostelijke ontsluitingsweg vanaf de afrit Ham zal er zoveel mogelijk worden geijverd om een veilige fietsvoorziening naar de bedrijven toe in het ontwerp op te nemen.”

Wie in 2009 voor minstens 30 procent van zijn werkdagen met fiets kwam, werd begin mei van dit jaar bedankt met een direct mailing en kon zijn fiets laten reinigen en herstellen door Fietsenatelier Mol dat ter plaatse langs kwam.

Ook op de site van Nike wordt er zo veel mogelijk gedacht aan de fietser. Zo zijn er een 15-tal deelfietsen die net aan de uitgang staan en die kunnen worden gebruikt voor verplaatsingen binnen de site. De fietsenstallingen zijn eveneens aangepast: in de stallingen zijn meer horizontale aanhechtingsmechanismen aangebracht, zodat ook koersfietsen met dunne banden en moutainbikes met dikkere banden gemakkelijk gestald kunnen worden. Verder zullen er meer douches en lockers worden geplaatst. Op vraag van de fietsers zullen er ook lockers komen met tralies, zodat de fietskledij kan verluchten. In dit bericht leest u meer over de resultaten van de actie. 

Mei, fietsmaand
Gedurende de maand mei worden de fietsers extra in de watten gelegd door de actie ‘Fietsonderhoudsbeurt’. Om het fietsgebruik nog meer te stimuleren wordt er geprobeerd per afdeling een 'fietskapitein' te hebben. Deze fietskapitein zal nieuwe fietsroutes uittesten, de veiligheid controleren op de routes, andere fietsers bevragen, mensen proberen te motiveren om samen te rijden. Dit moet zoveel mogelijk nieuwe fietsers aanspreken.

Ook hier zijn er nog enkele vragen over de 'grijze zone' waarin de initiatieven gebeuren. “De fiscus geeft een financieel voordeel voor de aanschaf van een fiets, helm, hesje en onderhoud aan de werkgevers als ze een bedrijfsfiets aanschaffen voor het woon-werkverkeer van de werknemer.

Als de werknemer echter met zijn eigen fiets (sporadisch) naar het werk komt, hebben ze dit voordeel niet” merkt de mobiliteitscoördinator op. “Vanuit de bedrijfswereld vragen we dan ook sterk dat er enige eenduidigheid komt. Dit zou de 'grijze zone' voor de werkgever wegwerken en nog meer werknemers stimuleren”.

Integrale aanpak
De functie van de mobiliteitscoördinator binnen het bedrijf gaat verder dan het opzetten van acties. Zo werden er voor de verschillende duurzame modi een soort van 'kritische prestatie-indicatoren' of KPI's opgesteld die een beeld moeten geven hoe de modal split in het bedrijf evolueert. Om de werknemers zo veel mogelijk te motiveren, is er een mobiliteitsdesk gemaakt. Deze informatiedesk kan worden verplaatst zodat die op verschillende plaatsen van het bedrijf kan staan zoals aan de koffiemachines, breakruimtes, .... Op deze manier wordt er geprobeerd om een dialoog tussen de medewerkers op gang te brengen en komt het initiatief om zich duurzaam te verplaatsen vanuit de basis.

“Zelf probeer ik op ook op zoveel mogelijk overlegvergaderingen (ondernemings-, teammeetings en coachmeetings) aanwezig te zijn om zo ook op verschillende niveaus het mobiliteitsaspect mee te nemen in de beslissingen”. Op deze pagina vindt u een presentatie, gegeven naar aanleiding van het VOKA-evenement 'Working Tomorrow Moving Today', met meer informatie over de visie van het bedrijf.

Toekomst
Naar de toekomst toe wordt er stilaan ook uitgekeken naar het opnemen van elektrische wagens in de vloot. Deze zouden dienst kunnen doen als poolwagens die ingezet worden voor opleidingen en voor transport naar het hoofdkantoor in Hilversum. Dit maakt wel dat ze een minimumautonomie van 200 kilometer moeten hebben. We spelen ook met het idee deze ritten documenten mee te nemen die moeten 'pendelen' tussen het hoofdkantoor en Laakdal om zo de CO2-uitstoot van het bedrijf te verminderen. We denken ook na om eventueel aan de wandelaars en lopers de mogelijkheid te bieden gebruik te maken van de ‘fietsvergoeding’.

Mobiliteitsbudget
In het kader van het recent gelanceerde mobiliteitsbudget peilde Mobimix naar de toepasbaarheid ervan bij Nike: “Het gebruik van het mobiliteitsbudget is volgens mij vooral toegepast op situaties met veel bedrijfswagens en een goede ontsluiting van het openbaar vervoer. Momenteel is het mobiliteitsbudget geen werkpunt door het ontbreken van een openbaarvervoerhalte op wandel-afstand van de Nike-site. De integratie van fiets- en voetgangersvergoedingen, inclusief een zekere flexibiliteit om te variëren met het openbaar vervoer, zou dit systeem nog aantrekkelijker kunnen maken voor bedrijven(terreinen) die verderaf liggen van kernen.”

(Met dank aan Lien Baron, mobiliteitscoördinator, en Leen Belmans, personeelsadministratie van Nike Laakdal)

(Bron: eigen verslaggeving)