Vanaf 2010 zullen alle Europese overheidsdiensten alleen nog milieuvriendelijke auto’s aankopen . Ook veel regionale en lokale besturen streven er naar een milieuvriendelijk wagenpark samen te stellen. Toch kunnen openbare besturen meer doen dan dat. Mobimix.be, het platform duurzaam vlootbeheer, geeft 10 concrete tips voor openbare besturen om hun vloot op een duurzame manier te beheren. (foto: dienstvloot Stad Roeselare)

1. Vervang oude wagens

De meest voor de hand liggende maatregel die openbare besturen kunnen nemen, is hun wagenvloot versneld vernieuwen door meer milieuvriendelijke en energiezuinige wagens aan te schaffen. Begin met de inventaris van het huidige wagenpark en deel deze op in verschillende categorieën naargelang hun uitstoot en verbruik. Onder andere Gent en Hasselt deden beroep op de ecoscore om hun wagenpark door te lichten. Gebruik hiervoor de MTV-applicatie op www.ecoscore.be. Door de meest vervuilende wagens eerst te vervangen, kan al snel winst geboekt worden op vlak van verbruik en uitstoot.

2. Denk ook aan de grote jongens

Een aanzienlijk deel van de wagenvloot bij gemeentebesturen bestaat uit vracht- en bestelwagens. Net deze voertuigen zijn verantwoordelijk voor behoorlijk wat emissies. Bij de aankoop van vrachtwagens spreekt het dan ook tot de aanbeveling om voor een model te kiezen dat beantwoordt aan de EURO V-norm. Het verschil met een EURO I-vrachtwagen is enorm: de jaarlijkse uitstoot van fijn stof daalt van 108 kg naar 6 kg en de uitstoot van NOx van 2400 kg naar 600 kg. Een te dure investering? Vergeet niet dat het verbruik van nieuwere modellen pakken lager ligt, wat rechtstreeks voelbaar is in de portemonnee. De Stad Gent spaarde door de vervanging van 159 bestelwagens en de invoering van EURO V-vrachtwagens maar liefst 43.000 liter brandstof uit per jaar! Andere gemeenten die dit voorbeeld hebben gevolgd zijn Kasterlee, Ronse en Lebbeke. In de stad Roeselare kochten ze een milieuvriendelijke schoolbus.

3. Gebruik milieuvriendelijke gunningscriteria bij aankoop nieuwe voertuigen

Veel overheden gebruiken voornamelijk technische criteria bij de aankoop van nieuwe voertuigen. Om een duurzaam mobiliteitsbeleid te voeren zijn milieuvriendelijke gunningscriteria onontbeerlijk. Gebruik de ecoscore als bijkomend gunningscriterium om zo tot een duurzaam wagenpark te komen. Voertuigen met een ecoscore lager dan 50 (op een schaal van 100) zijn uit den boze. Voertuigen met een ecoscore van meer dan 70 zijn dan weer meer milieuvriendelijke wagens. Streefdoel kan bijvoorbeeld zijn om alleen voertuigen aan te kopen met een ecoscore hoger dan 65.
In de stad Diksmuide bijvoorbeeld werd in het bestek voor de aankoop van een vrachtwagen opgenomen dat een voertuig dat voldoet aan de EURO V norm beter gequoteerd zal worden. Voor de aankoop van een personenwagen vermeldt de gemeente Evergem dat de wagen minstens moet voldoen aan ecoscore 68.
In het kader van de Samenwerkingsovereenkomst (SO) moeten minstens enkele milieuvriendelijke aspecten opgenomen worden in de technische criteria en deze aspecten moeten dan ook weer opgenomen worden bij de gunningscriteria. Voor meer informatie verwijzen we naar de nuttige handleiding en voorbeeldbestek die door de Dienst Lucht en Klimaat van het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) werd opgesteld.

4. Leer uw chauffeurs zuinig rijden

Milieuvriendelijke wagens invoeren is een eerste stap, maar de grootste bezuiniging op vlak van verbruik komt van de chauffeurs zelf. Door hun rijgedrag aan te passen kunnen chauffeurs tot een kwart minder brandstof verbruiken. Verschillende stadsbesturen en overheidsdiensten organiseren daarom cursussen eco-driving. Onder andere het stadspersoneel van Dendermonde, Sint-Niklaas, Kortrijk, Brugge, Hasselt, Brussel en Gent kreeg al de kans om dergelijke cursussen te volgen. Er werden ook opleidingen georganiseerd in de gemeenten Holsbeek, Destelbergen, Riemst en Temse.
Ook voor vrachtwagenbestuurders loont het de moeite om een speciaal op hun maat uitgewerkte cursus te volgen. Moderne vrachtwagens beschikken bijvoorbeeld over veel meer koppel bij een laag toerental dan oudere vrachtwagens zodat veel vroeger kan geschakeld worden. De website www.ecodriving-xl.be geeft specifieke informatie en tips over eco-driving voor vrachtwagenbestuurders.
Voor een overzicht van de verschillende opleidingsverstrekkers inzake eco-driving kunt u terecht op deze url.

5. Investeer in nieuwe technologieën

Openbare besturen zijn ideaal geplaatst om een voorbeeldfunctie in te nemen op vlak van nieuwe autotechnologie. Door te investeren in wagens op elektriciteit of aardgas (CNG) kunnen ze een voortrekkersrol spelen in de opmars van deze alternatieve aandrijfvormen. Steden als Londen en Zürich investeren bijvoorbeeld volop in elektrische oplaadpunten om de doorbraak van elektrische wagens te versnellen. Maar ook in ons land zijn er proefprojecten. Zo experimenteert Hasselt met elektrische wagens, zet Lier een elektrische minivuilkar in en gebruikt de stad Antwerpen elektrische voertuigen bij de groen- en reinigingsdienst. Verder kun je ook in Roeselare (zie foto bovenaan), Ronse en Kuurne elektrische voertuigen aantreffen onder de dienstvoertuigen. In Houthalen-Helchteren rijden ze binnenkort rond met een elektrische Tazzari Zero.
De eerste oplaadpunten voor elektrische wagens zijn gepland in Gent, Hasselt, Antwerpen en Mechelen.

6. Kies voor wagens op maat van de stad

Vlootbeheerders van steden hebben het nadeel dat hun wagens hoofdzakelijk stadsverkeer ondergaan met veel afremmen en optrekken tot gevolg. Dat jaagt uiteraard het verbruik de hoogte in. Maar een slimme autokeuze kan dat verbruik binnen de perken houden. Voor personenwagens zijn grote cilinderinhouden sowieso overbodig in het stadsverkeer en ook dieselwagens zijn er minder op hun plaats. Gelukkig bestaan er ook wagens die net bij stadsverkeer tot hun recht komen en er zelfs minder verbruiken zoals hybride en elektrische wagens. Onder andere de stad Hasselt en de gemeenten Rotselaar, Zaventem en Keerbergen kochten reeds hybride wagens aan.

7. Onderhoud uw wagenpark

Een slecht onderhouden wagen met vuile filters en foutieve bandenspanning verbruikt tot 10 procent meer dan een goed onderhouden wagen. Daarom is het van alle belang dat het wagenpark op regelmatige basis een grondige beurt krijgt. De bandenspanning controleert u best maandelijks. Bekijk ook of de wagens geen onnodig gewicht meeslepen. Een ongebruikt bagagerek of 10 kilogram aan overtollig materiaal in de koffer, zorgt voor een meerverbruik.
Via het project Ecospanning kun je de energiesnoeiers banden laten pompen op het gemeentelijke parkeerterrein. Meer info op www.ecospanning.be

8. Geef zelf het goede voorbeeld

Van uw personeel verwachten dat ze zich op een duurzame manier verplaatsen en tegelijkertijd zelf met een grote, brandstof verslindende dienstwagen rondrijden, is niet meteen een toonbeeld van goed bestuur. Geef daarom zelf het goede voorbeeld door voor een zuinige wagen te kiezen, of waarom niet: een hybride wagen. Door regelmatig de fiets of het openbaar vervoer te gebruiken voor werkverplaatsingen, toont u dat er goede alternatieve bestaan voor de wagen.

9. Kies voor alternatieve brandstoffen

Rust een deel van uw wagenpark uit met alternatieve brandstoffen zoals LPG, aardgas, bio-ethanol (E85) of pure plantaardige olie (PPO). Hasselt beschikt bijvoorbeeld over bussen en een vuilniswagen op koolzaadolie. Ook de Vlaamse Milieu Maatschappij en de gemeente Riemst hebben wagens op koolzaadolie rondrijden. Een zeer goedkoop en milieuvriendelijk alternatief zijn wagens op LPG of aardgas. Voor deze laatste kan u zelf een vulinstallatie aanschaffen, een investering die bij een middelgroot wagenpark snel is terugverdiend. De gemeente Wevelgem koos voor voertuigen op autogas (LPG).

10. Deel uw dienstwagens met uw inwoners

Als de wagens uit uw vloot maar weinig gebruikt worden, is het soms economisch en ecologisch voordeliger om wagens te delen met anderen. Dit lijkt praktisch moeilijk haalbaar, maar initiatieven zoals Cambio bewijzen dat het kan. De Stad Oostende kon bijvoorbeeld Cambio overhalen om een standplaats te openen vlakbij het stadhuis door zichzelf te engageren om van de autodeelservice gebruik te maken. Ook ‘gewone’ Oostendenaren maken van de wagens gebruik.

Dit dossier is het resultaat van een samenwerking tussen Mobimix.be, het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie en Kluwer ism verschillende lokale overheden. De tekst is in gereduceerde vorm ook verschenen in het decembernummer van de Mobiliteitsbrief. Auteurs : Thomas Dierckens en Wouter Florizoone (Copyright Mobimix.be)

Mobimix is een platform voor vlootbeheerders, aankopers, mobiliteitsverantwoordelijken en andere professionals actief inzake mobiliteit en transport. De website www.mobimix.be biedt heldere info over eco-driving, duurzaam vlootbeheer, fiscaliteit, mobiliteitsbudget, slimme logistiek en mobiliteitsmanagement. Met infosessies en een gratis maandelijkse nieuwsbrief geeft het Mobimix actuele info over veranderingen in de wetgeving, instrumenten voor vlootbeheerders en best practices bij bedrijven en overheden. Mobimix is een initiatief van de Vlaamse Overheid (Departement Mobiliteit en Openbare Werken en Departement Leefmilieu, Natuur en Energie), de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV), Mobiel 21 en Bond Beter Leefmilieu (BBL). Met dit platform willen de initiatiefnemers duurzame mobiliteit verder introduceren bij Vlaamse werkgevers en lokale overheden en willen ze bedrijven en overheden aanzetten tot het nemen van een structureel engagement inzake deze thema’s.