Sancties of incentives hebben weinig zin om automobilisten warm te maken voor eco-driving. 42% van de respondenten vindt het toepassen van milieubewust rijden zinvol en ervaart geen externe druk om zijn rijstijl aan te passen. 25% vindt het zinvol maar ervaart wel druk van buitenaf om aan eco-driving te doen, wat de kwaliteit van hun motivatie vermindert. De beste motivatie om een meer zuinige en veilige rijstijl te hanteren komt voort uit vrije wil. Dat is één van de conclusies uit een online enquête bij 267 bestuurders die Arval en de Universiteit Gent bekendmaakten. (zie ook dit eerder bericht op Mobimix)

Leeftijd speelt een rol, aantal kilometers niet

In het voorjaar van 2009 namen 267 bestuurders (al dan niet in het bezit van een bedrijfswagen) aan de enquête deel. Eerste vaststelling: het aantal afgelegde kilometers per jaar, het geslacht van de bestuurder en het al dan niet bezitten van een bedrijfswagen zijn factoren die geen samenhang vertonen op milieubewust rijden. Wat wel een rol speelt, zijn leeftijd en of de persoon een eco-driving opleiding heeft gevolgd: hoe ouder hoe makkelijker men eco-drivingprincipes toepast (63% van de 55-plussers passen ten minste de helft van deze principes consequent toe versus 21% bij de 18- tot -25 jarigen).

Bedrijfswagenbestuurders staan in dezelfde mate open om eco-driving toe te passen

Het onderzoek stelde ook vast dat bedrijfswagenbestuurders openstaan voor eco-driving. Ongeloof in de strategie van eco-driving is bij beide bestuurderscategorieën de belangrijkste reden om eco-driving niet toe te passen (respectievelijk 35% en 33%). Het overtuigen van bestuurders dat eco-driving wel degelijk een effect heeft op het milieu kan dan ook een belangrijke rol spelen bij het motiveren van bestuurders om een meer milieuvriendelijke rijstijl aan te nemen.

Vrije wil is de beste motivator

De effecten van verschillende types motivatie kunnen geïnterpreteerd worden volgens de zelfdeterminatietheorie, een motivatiepsychologische theorie. Wie het meest aan eco-driving doet zijn de bestuurders die dit zinvol vinden; zij passen de tips daarom eerder uit vrije wil toe. Ze worden gevolgd door de bestuurders die intrinsiek gemotiveerd zijn en die aan ecodriving doen omdat ze het plezant en uitdagend vinden om hun rijstijl bij te sturen. Uit het onderzoek blijkt dat 42% van de respondenten milieubewust rijden zinvol vindt zonder tegelijkertijd druk van buitenaf (werkgever, vrienden,...) of schuldgevoel te ondervinden. Nog eens 25% kan zich erin vinden, maar ervaart tegelijkertijd druk. Bij deze laatste categorie zal de kwaliteit van motivatie om hun rijstijl aan te passen vanuit motivatiepsychologisch perspectief minder goed zijn. Sancties, boetes of incentives (druk van buitenaf) zijn immers niet de beste stimulansen om aan eco-driving te gaan doen. Verplichting opgelegd door bijvoorbeeld de werkgever zou bijgevolg niet noodzakelijk leiden tot het langdurig volhouden van het ecobewust rijden, zeker als de werkgever niet langer toekijkt op het gedrag.

Vrijwillige eco-driver leeft ook ‘groener’

Opmerkelijk is dat bestuurders die eco-driving spontaan belangrijk vinden, en het dus het meeste gaan toepassen, ook diegenen zijn die het meest ander ecologisch verantwoord gedrag vertonen. Concreet betekent dit dat deze categorie van bestuurders vaker voor duurzame aankopen kiest. Wie druk van buitenaf ervaart om aan eco-driving te doen, stelt volgens de enquêteresultaten dan weer het minst andere groen bewustzijn en is weinig consequent in zijn ecologisch verantwoord gedrag.

Kortetermijnbesparing

Het aanpassen van de rijstijl kan 10 tot 15% aan brandstofbesparing opleveren, wat op zijn beurt oa een lagere CO₂-emissie betekent. Door eco-driving lopen inderdaad bijvoorbeeld de banden en het voertuig zelf ook minder snel slijtage op. Bestuurders die gemotiveerd worden door financiële besparingen zeggen ook effectief eco-driving toe te passen, maar blijken daarnaast geen andere milieuvriendelijke handelingen te stellen die geen financieel effect opleveren.